Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
Je gebruikt een niet-ondersteunde browser. Deze site kan er anders uitzien dan je verwacht.

Er is veel publieke en wetenschappelijke zorg over de milieu- en volksgezondheidseffecten van fracking en de daarmee gepaard gaande verontreiniging. Er zijn groenere fracking-vloeistoffen beschikbaar die bedoeld zijn om deze effecten te verminderen. Ann-Hélène Faber van het Institute for Biodiversity and Ecosystem Dynamics en het Copernicus Instituut onderzocht en vergeleek fracking-vloeistoffen op basis van hun chemische samenstelling en hun giftigheid. Zij vond geen duidelijk verschil in giftigheid tussen groene en conventionele vloeistoffen en de geteste groene vloeistoffen bleken geen milieuvriendelijke alternatieven voor conventionele vloeistoffen te zijn.

Photo: Pixabay

Fracking is het onttrekken van olie en gas met behulp van specifieke vloeistoffen die diep in de grond de gesteenten breken die olie of gas bevatten.  Fracking wordt gebruikt wanneer de olie of het gas zich in zeer dicht gesteente bevinden, of om oudere putten te stimuleren. Bijna lege gasvelden bevatten nog veel gas dat in vele kleine hoekjes en gaatjes opgesloten zit en niet meer via de geboorde put naar de oppervlakte kan stromen. Het breken van de rotsen maakt de fossiele brandstoffen mobieler.

Om de volksgezondheid en het milieu te beschermen, moet verontreiniging van lucht, bodem en water ten gevolge van fracking worden voorkomen. Verontreiniging kan ontstaan door lekkage aan de oppervlakte of ondergronds, en bestaat uit de chemische hulpstoffen die in de fracking-vloeistof worden gebruikt en de reactieproducten die ontstaan onder de specifieke omstandigheden van hoge druk en hoge temperatuur in de gesteenten. Het gebruik van groenere chemicaliën in fracking-vloeistof is een van de manieren om de risico's voor het milieu en de mens te verminderen.

Vergelijking van groene en conventionele fracking-vloeistoffen

‘Ik wilde weten of fracking-gerelateerde risico's voor het milieu kunnen worden beperkt door groene breekvloeistoffen te gebruiken’, zegt Ann-Hélène Faber. ‘Maar het was tot nu toe onduidelijk in welke mate de huidige groene fracking-vloeistoffen deze risico's inderdaad verminderen. Daarom wilde ik fracking-vloeistoffen bestuderen en vergelijken die als conventionele of groene chemicaliën op de markt worden gebracht.’

Faber werkte in het lab van het KWR Water Research Institute om de exacte chemische samenstelling van een klein aantal fracturing fluids te bepalen via non-target screening met behulp van vloeistofchromatografie. Ze werkte ook met hoge resolutie massaspectrometrie. De toxiciteit werd geëvalueerd met de Ames fluctuatietest om de mutageniteit te beoordelen. Tenslotte maakte Faber met BDS CALUX reporter gen-tests om de specifieke toxiciteit te bepalen.

Groen, maar niet milieuvriendelijker

De resultaten van Faber's onderzoek wijzen niet op lagere concentraties of een lager aantal chemicaliën in groene vloeistoffen. Ook het genotoxisch potentieel is vergelijkbaar. Er is geen duidelijk verschil in toxiciteit tussen groene en conventionele vloeistoffen.

‘De resultaten geven aan dat de geteste groene vloeistoffen geen milieuvriendelijke alternatieven zijn voor geteste conventionele vloeistoffen,’ zegt Faber. ‘Er is behoefte aan meer onderzoek naar groene alternatieven voor fracking-vloeistoffen. Voor de ontwikkeling van echte duurzame chemie, bijvoorbeeld met toepassingen in olie- en gasexploratie, zijn innovaties nodig. Ik denk dat er meer samenwerking nodig is tussen de vakgebieden chemie, milieuwetenschappen en toxicologie.’

Lees het artikel in Science of The Total Environment:
Comparing conventional and green fracturing fluids by chemical characterisation and effect-based screening - https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0048969721037992
Ann-Hélène Faber, Andrea M. Brunner, Milou M.L.Dingemans, Kirsten A. Baken, Stefan A.E. Kools, Paul P. Schot, Pim de Voogt, Annemarie P. van Wezel